१. IFRS को परिचय (Introduction)
IFRS भनेको लण्डनस्थित अन्तर्राष्ट्रिय लेखा मान बोर्ड (IASB - International Accounting Standards Board) द्वारा जारी गरिएका विश्वव्यापी लेखा मापदण्डहरू हुन्। यसको मुख्य उद्देश्य संसारभरका कम्पनीहरूको वित्तीय विवरणमा एकरूपता, पारदर्शिता र तुलनायोग्यता कायम गर्नु हो।
२. IFRS को आवश्यकता र महत्व (Need and Importance)
साझा आर्थिक भाषा: संसारभरका लगानीकर्ताले बुझ्न सक्ने एउटै 'आर्थिक भाषा' तयार पार्नु।
पुँजी बजारको दक्षता: वित्तीय विवरणहरू विश्वसनीय हुँदा लगानीकर्ताले ढुक्क भएर लगानी गर्न सक्छन्।
वैदेशिक लगानी (FDI) मा सहजता: अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड पालना गर्ने देशमा विदेशी लगानी भित्रिने सम्भावना बढी हुन्छ।
लागतमा कमी: बहुराष्ट्रिय कम्पनीहरूले प्रत्येक देशका लागि छुट्टाछुट्टै हिसाब बनाउनु पर्ने झन्झट र लागत कम हुनु।
३. IFRS को संरचना (Structure of IFRS)
IFRS भित्र मुख्यतया निम्न ४ वटा कुराहरू पर्दछन्:
१. IFRS (International Financial Reporting Standards): सन् २००१ पछि IASB ले जारी गरेका नयाँ मापदण्डहरू।
२. IAS (International Accounting Standards): सन् २००१ भन्दा अघि IASC द्वारा जारी गरिएका पुराना मापदण्डहरू (जुन अझै लागू छन्)।
३. IFRIC Interpretations: नयाँ मापदण्डका जटिल विषयमा दिइएका आधुनिक स्पष्टीकरणहरू।
४. SIC Interpretations: पुराना (IAS) मापदण्डका विषयमा दिइएका स्पष्टीकरणहरू।
४. IFRS का आधारभूत गुणात्मक विशेषताहरू (Qualitative Characteristics)
लेखा सूचनाहरू उपयोगी हुनका लागि निम्न गुणहरू हुनुपर्छ:
सान्दर्भिकता (Relevance): निर्णय लिनका लागि सूचना उपयोगी हुनुपर्ने।
यथार्थपरक चित्रण (Faithful Representation): कारोबारको वास्तविक आर्थिक अवस्था झल्किनुपर्ने।
तुलनायोग्यता (Comparability): अघिल्लो वर्ष वा अन्य कम्पनीसँग तुलना गर्न मिल्ने।
पुष्टि गर्न सकिने (Verifiability): प्रमाणका आधारमा हिसाब जाँच गर्न सकिने।
५. IFRS र US GAAP बीचको भिन्नता (IFRS vs US GAAP)
लोकसेवामा प्रायः सोधिने तुलनात्मक भिन्नता:
| विशेषता | IFRS | US GAAP |
| दर्शन/आधार | सिद्धान्तमा आधारित (Principle-based) | नियममा आधारित (Rule-based) |
| क्षेत्र | विश्वका १४०+ देशमा लागू (नेपाल सहित) | मुख्यतया अमेरिकामा मात्र लागू |
| सूची (Inventory) | LIFO विधि प्रयोग गर्न निषेध छ | LIFO विधि प्रयोग गर्न पाइन्छ |
| सम्पत्ति पुन: मूल्याङ्कन | बजार मूल्य (Fair Value) मा देखाउन पाइन्छ | ऐतिहासिक लागत (Historical Cost) मै राखिन्छ |
६. नेपालमा IFRS को अवस्था (In Context of Nepal)
नेपालले IFRS लाई जस्ताको तस्तै अपनाउनुको सट्टा यसलाई नेपाली परिवेश अनुसार परिमार्जन गरी NFRS (Nepal Financial Reporting Standards) को रूपमा लागू गरेको छ।
नेपालका 'A' क्लास बैंकहरू, बिमा कम्पनीहरू र ठूला सूचीकृत कम्पनीहरूले अनिवार्य रूपमा NFRS (जुन IFRS सँग मिल्दोजुल्दो छ) पालना गर्नुपर्छ।
७. निष्कर्ष (Conclusion)
"IFRS आधुनिक विश्वको आर्थिक मेरुदण्ड हो। यसले भौगोलिक सिमानालाई तोडेर वित्तीय सूचनालाई विश्वव्यापी र पारदर्शी बनाउँछ। नेपालले NFRS मार्फत IFRS लाई आत्मसात गर्नु भनेको आफ्नो अर्थतन्त्रलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रतिस्पर्धी बनाउने एउटा ठोस कदम हो।"
No comments:
Post a Comment