NFRS (Nepal Financial Reporting Standards) नेपालमा वित्तीय प्रतिवेदन तयार पार्नका लागि लागू गरिएको आधुनिक र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको मानक हो। यो अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय प्रतिवेदन मानक (IFRS) सँग पूर्ण रूपमा मेल खाने गरी तयार पारिएको छ।

नेपालमा Accounting Standards Board (ASB) ले यसको तर्जुमा गर्दछ र नेपाल चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट्स संस्था (ICAN) ले यसलाई लागू गर्दछ।

 नेपालमा NFRS 2013 बात लागु भयको हो

NFRS 2024 मा रहेका standards:

NFRS:17
NAS : 24

IFRIC : 15
SIC :5

 

NFRS (Nepal Financial Reporting Standards) को उद्देश्य

NFRS (Nepal Financial Reporting Standards) को मुख्य उद्देश्य नेपालको वित्तीय प्रतिवेदन प्रणालीलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको बनाउनु र आर्थिक पारदर्शिता कायम गर्नु हो। यसका प्रमुख उद्देश्यहरूलाई बुँदागत रूपमा यसरी बुझ्न सकिन्छ:

 

१. अन्तर्राष्ट्रिय तुलनात्मकता (Global Comparability)

नेपाली कम्पनीहरूको वित्तीय विवरणलाई विश्वका अन्य देशका कम्पनीहरूको विवरणसँग सहजै तुलना गर्न योग्य बनाउनु यसको प्राथमिक उद्देश्य हो। यो अन्तर्राष्ट्रिय मानक (IFRS) सँग मेल खाने भएकोले विदेशी लगानीकर्ताहरूलाई नेपाली बजार बुझ्न सजिलो हुन्छ।

२. पारदर्शिता र विश्वसनीयता (Transparency and Reliability)

NFRS ले वित्तीय विवरणमा लुकेका तथ्यहरूलाई उजागर गर्न र कारोबारको यथार्थ चित्रण (True and Fair View) प्रस्तुत गर्न जोड दिन्छ। यसले गर्दा शेयरधनी, बैंक, र नियामक निकायहरूमा वित्तीय विवरणप्रति विश्वास बढ्छ।

३. उच्च गुणस्तरको वित्तीय रिपोर्टिङ (High-Quality Reporting)

लेखांकनका विधिहरूमा एकरूपता ल्याएर गुणस्तरीय रिपोर्टिङ सुनिश्चित गर्नु यसको लक्ष्य हो। यसले 'Fair Value Accounting' (बजार मूल्यमा आधारित मूल्याङ्कन) लाई प्रोत्साहन गर्छ, जसले संस्थाको वास्तविक आर्थिक हैसियत देखाउँछ।

४. पुँजी बजारको विकास (Development of Capital Market)

जब वित्तीय विवरणहरू पारदर्शी र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका हुन्छन्, तब धितोपत्र बजार (Stock Market) मा लगानीकर्ताहरूको आकर्षण बढ्छ। यसले वैदेशिक प्रत्यक्ष लगानी (FDI) भित्र्याउन समेत मद्दत पुर्‍याउँछ।

५. एकरूपता कायम गर्नु (Consistency)

विभिन्न क्षेत्रका संस्थाहरू (जस्तै: बैंक, बीमा, र जलविद्युत) ले अपनाउने लेखांकन विधिमा एकरूपता ल्याउनु यसको उद्देश्य हो। यसले गर्दा एउटै मापदण्डभित्र रहेर सबैको लेखा परीक्षण गर्न र बुझ्न सजिलो हुन्छ।

६. उत्तरदायित्व सुनिश्चित गर्नु (Accountability)

व्यवस्थापनले संस्थाको स्रोत र साधनको सही सदुपयोग गरेको छ कि छैन भन्ने कुराको जानकारी स्पष्ट रूपमा सरोकारवालाहरूलाई दिनु NFRS को अर्को महत्वपूर्ण उद्देश्य हो।

 

संक्षेपमा: NFRS को मूल मर्म भनेको "एकै प्रकारको कारोबारको लेखांकन विश्वभरि एकै नासले होस्" भन्ने हो, जसले नेपालको अर्थतन्त्रलाई विश्वव्यापीकरणसँग जोड्न मद्दत गर्दछ।

NFRS कार्यान्वयनका समस्या र चुनौतीहरू

नेपालमा NFRS कार्यान्वयन गर्दा देखिएका समस्या र चुनौतीहरूलाई मुख्यतया प्राविधिक, प्रशासनिक र व्यावहारिक पक्षमा विभाजन गर्न सकिन्छ। नेपालका बैंक, वित्तीय संस्था र ठूला संस्थानहरूले यसलाई अपनाउँदा भोगेका प्रमुख समस्याहरू यस प्रकार छन्:

 

१. प्राविधिक र दक्ष जनशक्तिको अभाव

NFRS निकै जटिल र सिद्धान्तमा आधारित (Principles-based) मानक हो। यसलाई सही ढंगले बुझ्ने र कार्यान्वयन गर्ने दक्ष लेखापाल (Accountants) र लेखा परीक्षक (Auditors) हरूको नेपालमा अझै पनि कमी छ।

२. उच्च कार्यान्वयन लागत (High Implementation Cost)

NFRS लागू गर्न संस्थाको पुरानो सफ्टवेयर परिवर्तन गर्नुपर्ने हुन्छ। यसका साथै कर्मचारीहरूलाई तालिम दिन, परामर्शदाता (Consultants) नियुक्त गर्न र बाह्य मूल्याङ्कनकर्ताको सेवा लिन धेरै खर्च लाग्ने हुन्छ।

३. 'Fair Value' मूल्याङ्कनमा समस्या

NFRS ले सम्पत्ति र दायित्वहरूको बजार मूल्य (Fair Value) मा मूल्याङ्कन गर्न जोड दिन्छ। तर नेपालमा सबै प्रकारका सम्पत्तिहरू (विशेष गरी जग्गा र मेसिनरी) को सक्रिय बजार नभएकाले तिनीहरूको यथार्थ बजार मूल्य निर्धारण गर्नु चुनौतीपूर्ण र विवादास्पद हुने गरेको छ।

४. कर प्रशासन (Income Tax) सँगको तालमेलमा कठिनाइ

आन्तरिक राजस्व विभागको कर कानुन र NFRS का नियमहरू बीच कतिपय ठाउँमा विरोधाभास छ। उदाहरणका लागि, NFRS ले नाफा देखाउने तरिका र कर प्रयोजनका लागि गणना गरिने नाफा फरक हुँदा Deferred Tax को गणना गर्न झन्झटिलो हुने गरेको छ।

५. सूचना प्रविधि र सफ्टवेयरको सीमितता

नेपालका धेरैजसो संस्थाहरूले प्रयोग गर्ने पुराना 'Accounting Softwares' हरू NFRS को आवश्यकता अनुसार रिपोर्ट निकाल्न सक्षम छैनन्। नयाँ प्रणाली जडान गर्नु र तथ्याङ्कहरूलाई नयाँ ढाँचामा रूपान्तरण गर्नु कठिन कार्य हो।

६. साना तथा मझौला उद्योग (SMEs) को लागि बोझ

ठूला संस्थाहरूका लागि बनाइएको जटिल नियमहरू साना व्यवसायका लागि पालना गर्न कठिन र खर्चिलो हुन्छ। यद्यपि NFRS for SMEs ल्याइएको छ, तर यसको बुझाइ र पहुँच अझै पनि न्यून छ।

७. तथ्याङ्क र सूचनाको अभाव

सम्पत्तिहरूको वर्तमान मूल्य निकाल्न र भविष्यको जोखिम अनुमान गर्न ऐतिहासिक तथ्याङ्कहरूको आवश्यकता पर्छ। नेपालमा व्यवस्थित र भरपर्दो तथ्याङ्क प्रणाली नहुँदा अनुमानहरू (Estimates) गलत हुने सम्भावना रहन्छ।

 

 

निष्कर्ष: NFRS ले पारदर्शिता त ल्याउँछ, तर यसको सफल कार्यान्वयनका लागि नियमनकारी निकाय (ICAN/NRB/SEBON), कर प्रशासन र निजी क्षेत्र बीच बलियो समन्वय र निरन्तर क्षमता अभिवृद्धि आवश्यक देखिन्छ।